Hiện nay, dịch vụ nấu ăn lưu động phục vụ tiệc cưới, đám giỗ, liên hoan, lễ hội, sự kiện và các bữa ăn tập trung đông người ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, do địa điểm sơ chế, chế biến và phục vụ thường xuyên thay đổi; thực phẩm, trang thiết bị, dụng cụ phải vận chuyển qua nhiều địa điểm; số lượng người ăn lớn nên nếu không kiểm soát tốt các điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP) sẽ tiềm ẩn nguy cơ xảy ra ngộ độc thực phẩm, ảnh hưởng sức khỏe của nhiều người.

Để chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ nấu ăn lưu động cần thực hiện tốt các nội dung sau:

1. Lựa chọn nguyên liệu thực phẩm an toàn

Sử dụng nguyên liệu, thực phẩm tươi, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, còn hạn sử dụng và bảo đảm an toàn; lựa chọn nhà cung cấp thực phẩm có uy tín. Không sử dụng thực phẩm ôi thiu, biến chất, quá hạn sử dụng hoặc không rõ nguồn gốc. Lưu giữ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ và thông tin về nhà cung cấp để phục vụ truy xuất nguồn gốc khi cần thiết.

2. Có đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ phục vụ nấu ăn lưu động

Cơ sở phải có đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ sơ chế, chế biến, chứa đựng, bảo quản và phục vụ ăn uống phù hợp với quy mô hoạt động. Dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải sạch, an toàn; dụng cụ sử dụng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín phải riêng biệt để phòng ngừa nhiễm chéo.

Phải có thiết bị bảo quản thực phẩm, dụng cụ che đậy thức ăn, dụng cụ thu gom chất thải và dụng cụ lưu mẫu thức ăn. Khu vực sơ chế, chế biến phải sạch sẽ, cách biệt nguồn ô nhiễm, có đủ nước sạch và có biện pháp phòng, chống côn trùng, động vật gây hại.

3. Có phương tiện, xe vận chuyển chuyên dụng hoặc phù hợp

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với nấu ăn lưu động. Cơ sở phải có phương tiện, xe vận chuyển chuyên dụng hoặc phù hợp, bảo đảm sạch sẽ; thùng chứa thực phẩm phải có nắp đậy, che chắn và duy trì điều kiện bảo quản phù hợp trong suốt quá trình vận chuyển.

Thực phẩm sống, thực phẩm chín, dụng cụ và các vật dụng có nguy cơ gây ô nhiễm phải được bố trí riêng, không để tiếp xúc gây nhiễm chéo.

4. Bảo đảm vệ sinh trong chế biến và phục vụ

Thực hiện ăn chín, uống chín; thức ăn phải được nấu chín kỹ, sau chế biến phải được che đậy, bảo quản phù hợp và sử dụng trong thời gian sớm nhất. Người trực tiếp chế biến, phục vụ phải bảo đảm yêu cầu về sức khỏe, có kiến thức ATTP, thực hành tốt vệ sinh cá nhân. Người có biểu hiện đau bụng, tiêu chảy, nôn, sốt hoặc mắc bệnh có nguy cơ lây truyền qua thực phẩm không được trực tiếp chế biến, phục vụ thức ăn.

5. Thực hiện kiểm thực, lưu mẫu và truy xuất nguồn gốc

Thực hiện kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn theo quy định; lưu giữ thông tin về nguồn nguyên liệu, nhà cung cấp, hóa đơn, chứng từ liên quan để phục vụ truy xuất khi cần thiết.

6. Thực hiện Bản cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm

Các tổ chức, cá nhân hoạt động nấu ăn lưu động thực hiện ký Bản cam kết bảo đảm ATTP với chính quyền địa phương. Thông qua Bản cam kết, cơ sở phải cam kết duy trì đầy đủ các điều kiện ATTP trong toàn bộ quá trình từ tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển đến khi phục vụ người ăn; có đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ; có phương tiện, xe vận chuyển chuyên dụng hoặc phù hợp; chấp hành việc kiểm tra, giám sát của cơ quan có thẩm quyền và chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra sự cố gây mất an toàn thực phẩm.

7. Xử lý kịp thời khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm

Khi có người xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt… sau khi ăn, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất; đồng thời ngừng sử dụng thực phẩm nghi ngờ, giữ lại thức ăn, nguyên liệu liên quan và thông báo ngay cho cơ quan y tế hoặc chính quyền địa phương để kịp thời điều tra, xử lý.

Bảo đảm ATTP đối với dịch vụ nấu ăn lưu động là trách nhiệm của cơ sở cung cấp dịch vụ, người tổ chức và cộng đồng. Mỗi cơ sở nấu ăn lưu động phải bảo đảm ĐỦ ĐIỀU KIỆN – ĐỦ TRANG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ – CÓ PHƯƠNG TIỆN VẬN CHUYỂN PHÙ HỢP – THỰC HIỆN ĐẦY ĐỦ BẢN CAM KẾT BẢO ĐẢM ATTP để chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người dân và cộng đồng.